Merkeziyetsizlik (Decentralization)

Merkeziyetsizlik, bir sistemin kontrolünün, veri depolamasının ve karar mekanizmasının tek bir merkezi otorite yerine ağdaki birçok bağımsız katılımcı arasında dağıtılmasıdır.

Merkeziyetsizlik boyutları: Mimari — tek sunucu yerine binlerce node. Politik — tek şirket yerine topluluk yönetişimi. Mantıksal — tek veri tabanı yerine dağıtık defter.

Neden önemli: Sansür direnci — hiçbir otorite işlemleri engelleyemez. Tek nokta arızası yok — bir node kapansa bile ağ çalışır. Güvensiz ortam (trustless) — aracılara güvenmek gerekmez.

Merkeziyetsizlik spektrum üzerindedir — tamamen merkeziyetsiz ile tamamen merkezi arasında birçok ara nokta vardır.