Merkle Ağacı

Merkle ağacı (Merkle tree), büyük veri setlerinin bütünlüğünü verimli şekilde doğrulamak için kullanılan kriptografik veri yapısıdır. Ralph Merkle tarafından 1979'da icat edilmiştir.

Yapısı: En altta her işlemin hash'i bulunur (yaprak node'lar). Her iki hash çiftlenerek bir üst seviye hash oluşturur. Bu süreç tek bir "Merkle kökü" (Merkle root) elde edilene kadar devam eder. Bu kök değeri blok başlığına yazılır.

Merkle ağacının faydaları: Hafif node'lar, tüm blockchain'i indirmeden belirli bir işlemin blokta olup olmadığını doğrulayabilir (SPV — Simplified Payment Verification). Tek bir hash değişikliği tüm ağaç yapısını bozar, bu da herhangi bir sahteciliği anında fark edilir kılar.

Blockchain'deki rolü: Bitcoin ve Ethereum blok başlıkları Merkle kökü içerir. Bu sayede binlerce işlem tek bir hash ile özetlenir. Doğrulama için tüm işlemleri kontrol etmek yerine sadece ilgili dal (Merkle proof) yeterlidir.